Windows için Gömülü JavaScript Motoru : JsRT

RedScript    Geçtiğimiz hafta gerçekleşen //Build/ konferansı alışıla geldiği gibi yine pek çok farklı ürünün duyurularının yapıldığı bir fırtına gibi bir konferans oldu. Geçen zaman içerisinde de biz yazılım geliştiriciler harıl harıl bir dolu Microsoft ürününün yeni sürümlerini keşfetmeye başladık. Bloğumu ve Twitter hesabımı takip edenler bilecektir; elimden geldiğince bu yeni sürümleri duyurmaya çalıştım. Tabi bu yenilikler arasında yüksek sesle söylenmese de pek çok önemli alt ürün de yayınlandı/yayınlanıyor. Bunlara ilk örnek geçtiğimiz günlerde duyurduğum Microsoft Build Tools oldu. Bu makalemde, oldukça kısa süre önce duyurulan Microsoft JavaScript Runtime API’sinden bahsedeceğim.

   Gün geçmiyor ki web teknolojilerinde yeni bir ürün, yeni bir standart çıkmasın. Artık öyle bir noktaya gelindi ki; eskilerin statik web sayfaları kabuk değiştirerek artık dinamik web uygulamalarına dönüştü ve masaüstü uygulamaları ile yarışır hale geldi. Öyle ki artık oldukça rahat bir şekilde masaüstü, mobil sistemlerin birinci sınıf dil’i haline geldi. Node.js’i hatırlayın, yazdığınız javascript kodlarıyla masaüstünde harikalar yaratabiliyorsunuz. Windows 8 ile birlikte Microsoft’ta yoğun bir şekilde Windows Store uygulamalarında javascript’i destekler oldu. Bu trend o kadar güçlendi ki Firefox geliştiricileri Html, css ve javascript’in ön planda olduğu Firefox OS adıyla mobil bir işletim bile yayınlandı. Görünen o ki bu fırtına öyle hemen dinecek türden değil.

   Javascript’in dinamikliği ve esnekliği uzun süre kontrol edilmek istense de bunun mümkün olmadığı da bir kaç başarısız denemeden sonra anlaşıldı. Yeni başlayanında profesyoneline herkesin sevdiği bu dilin tarayıcının penceresinden taşarak masaüstüne inmesi de zor olmadı… Node.js’i tekrar hatırlatmak isterim 😉

   Tüm bunlar olurken Microsoft tarafı işler bu kadar hızlı gitmiyordu. Ok, Microsoft’ta bir süre önce javascript’i masaüstüne indirmişti aslında; IActiveScript API’lerini hatırlayalım; ama bu API’ler o kadar arka planda kaldı ki Internet Explorer 8’den sonra desteklenmedi bile. Mevcut sürümün değişen teknoloji ile verdiği savaşı da unutmamak lazım tabi…

   Internet Explorer 9 ile birlikte Microsoft ihmal ettiği Html, css ve javascript’in yükselen yıldız olduğunu fark etmiş olacak ki, Internet Explorer’a her şeyiyle baştan aşağı yenilenmiş bir javascript moturu ekledi; Chakra. Sizinde tahmin edebileceğiniz gibi yeni javascript motorunun IAciveScript desteği bulunmuyordu.

   Şimdi, bu uzuuuun girişten sonra makalemizin başlığını hatırlayacak olursak; Internet Explorer 11 ön izlemesi ile birlikte Microsoft Chakra javascript moturunu Windows uygulamalarının kullanımına açıyor. IE 11 ön izlemesi ile birlikte yayınlanan JavaScript RunTime API (ya da kısada JsRT) ile birlikte artık Windows uygulamalarımız javascript çalışma zamanının nimetlerinden faydalanabilecek. Tabi bu o kadar taze bir konu ki henüz ne detaylı bir dokümantasyonu ne de örnek uygulamaları mevcut değil, yakın zaman içerisinde yayınlanacakları söylenmekte. Elimizdeki tek ipucu ise Windows 8.1 SDK’sı içerisinde gelen jsrt.h ve jsrt.lib dosyaları. Biz .Net kullanıcıları için üzücü olan bir detay, JsRT API’sinin henüz resmi bir CLR wrapper’ı bulunmuyor. Şimdilik P/Invoke çağrıları ile kullanabileceğiz.

   Node.js’in alıp başını yürüdüğü bugünlerde Microsoft’un bu hamlesinin nasıl ses getireceğini önümüzdeki günlerde hep birlikte göreceğiz. Tabi Node.js’in taşınabilir ve bağımsız yapısı karşısında yerelde kurulu Internet Explorer 11 gerektiren, sınırlı bir kullanım lisansı olan JsRT’in önemli bir yol kat etmesi gerekiyor. Öncelikle dokümantasyon, CLR wrapper ve örnek uygulamalar konusunda…

Fatih Boy

Ankara'da yaşayan Fatih, bir kamu kurumunda danışman olarak çalışmaktadır. ALM süreçleri, kurumsal veri yolu sistemleri, kurumsal altyapı ve yazılım geliştirme konularında destek vermektedir. Boş zamanlarında açık kaynak kodlu projeler geliştirmeyi ve bilgisini yazdığı makalelerle paylaşmayı seven Fatih, aynı zamanda Visual C# ve Visual Studio teknolojileri konusundan Microsoft tarafından altı yıl üst üste MVP (En Değerli Profesyonel) ödülüne layık görülmüştür. İş hayatı boyunca masaüstü uygulamaları, web teknolojileri, akıllı istemciler gibi konularda Asp.Net, Php, C#, Java programlama dilleri ve MySql, MsSql ve Oracle gibi veritabanı yönetim yazılımları ile çalışmıştır. İngilizce ve Türkçe olarak yayınlanan makalelerini gerek İngilizce bloğunda, gerekse de Türkçe bloğunda bulabileceğiniz gibi web sitesinden de açık kaynak kodlu geliştirdiği yazılımlarına ulaşabilirsiniz. vCard - Twitter - Facebook - Google+

1 Yorum

  1. Pingback: @arahmangurel

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir